Hvað er Sarpur?
Sarpur er heiti á upplýsingakerfi sem nær yfir forrit og gagnasafn þess. Þjóðminjasafn Íslands smíðaði kerfið í samvinnu við hugbúnaðarfyrirtækið Hugvit hf. með styrk frá Rannís úr Markáætlun um upplýsingatækni og umhverfismál. Fyrsta útgáfa kerfisins, Sarpur 1.0, var tekin í notkun 1998 og önnur útgáfan, Sarpur 2.0, árið 2002. Í framhaldi af því var stofnað félag um rekstur Sarps. Sjá Rekstrarfélag.
Í Sarpi eru varðveittar upplýsingar um muni, myndir, fornleifar, hús, þjóðhætti og örnefni ásamt öðru efni. Undanfarin ár hafa þau söfn og stofnanir, sem eru aðilar að Sarpi, skráð rúmlega 850 þúsund færslur í gagnasafn Sarps.Hver á Sarp?
Þjóðminjasafn Íslands og Hugvit hf. eiga sameiginlegan höfundarrétt að forriti Sarps 2.0. Einstök söfn og stofnanir sem skrá upplýsingar í gagnasafnið eru hins vegar eigendur þess.
Hver hefur aðgang að Sarpi?
Sarpur er sem stendur aðeins opinn gagnaeigendum, þ.e. þeim söfnum og stofnunum sem eru aðilar að gagnasafninu. Utanaðkomandi aðilum, sem þurfa á aðgangi að halda meðan þessu er svona háttað, er ráðlagt að hafa samband við einhvern af gagneigendunum en þeir eru með aðgang að heildarsafninu. Á bókasafni Þjóðminjasafnsins við Suðurgötu 43 (Setbergi) er t.d. staðsett tölva með skoðunaraðgangi fyrir almenning.
Sarpur 3.0 - Vefaðgangur
Árið 2006 var lokið við þarfagreiningu fyrir þriðju útgáfu Sarps, Sarp 3.0, sem verður veflæg. Í byrjun árs 2009 hófst vinna við smíði nýja kerfisins og er miðað við að verkinu ljúki á árinu 2010. Að því búnu verða gögn Sarps 2.0 flutt yfir í Sarp 3.0. Í framhaldi af því verður gagnasafnið gert aðgengilegt á ytri vef kerfisins. Framgangur þess mun ráðast af þeim tíma sem einstakir gagnaeigendur þurfa til að koma gögnunum í birtingarhæft ástand. Vert er að geta þess að vegna höfundarréttarlaga og laga um persónuvernd verður ekki hægt að birta öll gögn á ytri vefnum nema að rétthafi hafi veitt til þess leyfi. Það á t.d. við um svör við spurningaskrám um þjóðhætti og andlitsmyndir af lifandi fólki.
