Leita



Vinsamlega sýnið biðlund
Vantar lýsingu


Landfræðileg staðsetning


EfnisatriðiSamkynhneigð
Ártal1945-2013
Spurningaskrá118 Samkynhneigð á Íslandi

StaðurBændaskólinn á Hvanneyri, Héraðsskólinn á Núpi
Annað staðarheitiNúpur/Héraðsskóli
ByggðaheitiBorgarnes, Dýrafjörður
Sveitarfélag 1950Borgarneshreppur, Húsavík, Mýrahreppur V-Ís.
Núv. sveitarfélagBorgarbyggð, Borgarbyggð, Ísafjarðarbær, Norðurþing
SýslaBorgarfjarðarsýsla (3500) (Ísland), Mýrasýsla (3600) (Ísland), S-Þingeyjarsýsla (6600) (Ísland), V-Ísafjarðarsýsla (4700) (Ísland)
LandÍsland
Kyn / Fæðingarár
heimildarm.
Karlkyns / 1932

Nánari upplýsingar

Númer2013-1-87
AðalskráÞjóðhættir
UndirskráSpurningaskrár - Svör
Sent/Móttekið27.5.2013/11.12.2013
TækniTölvuskrift

(..1..)

Nú verð ég að segja eins og karlinn “Nú komstu alveg á mig flatann “ ég er svo gjörsamlega úti á þekju hvað samkynhneigð snertir sem mest getur verið. Ég ætla þó að segja frá því sem hefur gerst hvað þetta snertir í lífi mínu. Ég er fæddur og uppalinn á Hólmavík og það fyrsta er þetta málefni snertir er að faðir minn bannað mer að vera nálægt ákveðnum manni og alls ekki einn því að hann væri hættulegur drengjum. Hann var álitinn sótóminskur, sem barn vissi ég nú ekki hvað það var. Þessi maður er sá eini sem ég man eftir að hafa heyrt talað um í bernsku og alls ekki um konur.Síðan liggur leið mín að Héraðsskólanum að Núpi og enn er ég sami sveitastrákurinn. Þangað kemur þá maður að kenna knattspyrnu og er það í 4-5 vikur og hann fer að leita á karlkyns nemendur, þetta fór ekki hátt þannig að ég vissi ekki hvort kennarar og aðrir ráðamenn vissu af þessu, þetta eru þó staðreyndir. Kennslu var þannig háttað að nemendum var haldið í s.k. lestíma á kvöldin til kl. um 9,30 og höfðu þá nemendur frí í ca. 0,5 tima. Þessi tími var af sumum notaður í að fara bak við gamlan skóla sem þarna var og mynnast við hið gagnstæða kyn. Ég tók eftir því að einn nemandinn hætti þessu og hefur væntanlega ekki byrjað aftur og ekki gerði ég mér grein fyrir því að þessi piltur væri hommi, sem er þó staðreynd. Svona var þankagangurinn ekki spáð í kynhvötina. Tveimur árum seinna fór ég að Hvanneyri, þangað kom þá þessi íþróttakennari sem var á Núpi og var ég aðeins var við kenndir hans en ekki eins áberandi. Ég man ekki eftir því að þessi mál væru yfirleidd rædd. Ég fer þaðan 1952, þá er lítið talað um svo kallað hinsegin fólk, og t.d. fer ég að vinna í Borgarnesi og var talað um að ef kona væri þunguð var sagt að hún væri hinsegin. Allt önnur merking. Ég minntist á að skólafélagi minn frá Núpi væri samkynhneigður (þetta er Guðbergur Bergsson rithöfundur) og það var aldrei talað um hann sem slíkan. Það sem ég man eftir að fyrst yrði þetta áberandi á umræðunni er lagið og textinn um Hörð Torfason þar sem hann átti að hafa tjáð sig í Samúel. Eftir það fer þetta að verða meira í umræðunni og þó meira karlar. Ég man ekki eftir neinni sérstakri kvikmynd enda lítið horft á kvikmyndir. Ég held að stofnun 78 samtakanna og lag og texti um Hörð Torfa hafi opnað umræðuna mikið. Síðan koma ungar söngstjörnur s.s. Páll Óskar og fleiri og þá hættir fólk að fela sig og kynhneigð sína þannig að nú er þetta ekki orðið neitt feimnismál (ég held næstum því að það þyki fínt). Það fer ekki milli mála að fjölmiðlar hafa haft mikil áhrif á umræðuna og þann léttleika sem er yfir þessu. Mín skoðun er sú að öllum er frjálst og væntanlega eðlilegt að vera með ýmsar kynhneigðir en mér finnst að fólk eigi ekki að vera bera það á torg og jafnvel stæra sig af því. Gæti það gerst að sett verði merki á fólk ef það fer út að skemmta sér? Ekki æskileg þróun sem þessi mál eru í, en ég tek það fram að þetta eru mínar persónulegar skoðanir. Þessi umfjötlun um kynhegðun fólks er svo galopin og minkar ekki með þeim göngum og útisamkomum og framgöngu s.k. fyrirmanna sem ganga á undan með skrípalæti.(Þetta á víst ekki við)

Kæri Ágúst ég læt hér staðar numið var lítill og er áhuga maður um þessi mál.

Þú hendir þessu bulli bara.

Kveðja (..2..)


Kafli 1 af 6 - Viðhorf til samkynhneigðra

Hvenær manst þú eftir að hafa fyrst heyrt talað um samkynhneigð (óháð þinni eigin kynhneigð)? Hvernig var t.d. talað um samkynhneigt fólk á fimmta áratug 20. aldar eða á áttunda áratugnum miðað við það sem síðar varð? Hefur þú tök á samanburði frá áratug til áratugar?
Hvernig minnist þú breytinga á viðhorfum til samkynhneigðra hér á landi? Hvað hefur einkum orsakað þessar samfélagslegu viðhorfsbreytingar að þínu mati?
Voru einhverjir atburðir eða tiltekin tímabil í sögunni þýðingarmeiri en önnur, að þínu mati, þegar þú íhugar þær breytingar sem orðið hafa? Hvernig tengist það réttindabaráttu samkynhneigðra? Hvað hafði tíska, tónlist, bókmenntir og skemmtanalíf að segja? Hvaða máli skiptu erlend áhrif?
Finnst þér að það sé eða hafi verið munur á talsmáta og viðhorfum fólks til samkynhneigðra eftir búsetu, t.d. í dreifbýli og þéttbýli? Hvaða munur?
Ýmis orð hafa verið notuð um samkynhneigða gegnum tíðina. Kynvilla, sódómía og sódómskur voru þekkt orð fyrr á tíð, en orðið samkynhneigð er aðeins rúmlega þrjátíu ára gamalt í íslensku máli. Hvaða orðum manst þú eftir að hafa heyrt um samkynhneigt fólk á ólíkum tímum?
Hefur þú vitneskju um eða persónuleg kynni af samkynhneigðu fólki sem hefur orðið fyrir barðinu á fjandsamlegum viðhorfum, mætt ofbeldi og niðurlægingu, innan fjölskyldu sinnar eða utan, eða af eigin reynslu? Þekkir þú til fólks sem hefur hrökklast úr heimabyggð sinni eða úr landi eða svipt sig lífi af þeim sökum? Kanntu að rekja örlög þessa fólks í stuttu máli?
Hér getur þú svarað öllum spurningunum í þessum kafla í samfelldu máli og algerlega frjálst, ef að þér finnst það betra.

Kafli 2 af 6 - Konur og karlar

Voru/eru hommar og lesbíur litin sömu augum eða var/er munur þar á? Hvaða munur? Hefur þetta breyst og ef svo er, hvernig og af hverju?
Hvað manstu um þá hugmynd að hommar væru kvenlegir upp til hópa og lesbíur óvenju karlmannlegar? Skipti öðruvísi klæðaburður, ímyndaður eða raunverulegur, hugsanlega einhverju máli í þessu sambandi? Hvernig þá?
Þótti mönnum stafa meiri ógn af öðru kyninu en hinu þegar samkynhneigt fólk átti í hlut? Hvoru kyninu? Var umtal um annað kynið t.d. meira gildishlaðið en umtal um hitt kynið?
Manstu eftir einhverju öðru sem sagt var um samkynhneigðar konur og karla á ýmsum tímum ævi þinnar?
Hér getur þú svarað öllum spurningunum í þessum kafla í samfelldu máli og algerlega frjálst, ef að þér finnst það betra.

Kafli 3 af 6 - Löggjöf

Hvernig telur þú að löggjöf hafi haft áhrif á líf samkynhneigðra og viðhorf til þeirra síðar? Hvað vó þyngst að þínu mati?
Hvaða augum lítur þú þessar lagasetningar, varstu hlyntur þeim eða ósammála á sínum tíma? Höfðu einhverjar af þessum lagasetningum áhrif á þitt persónulega líf, líf fjölskyldu þinnar eða vina? Á hvern hátt?
Hér getur þú svarað öllum spurningunum í þessum kafla í samfelldu máli og algerlega frjálst, ef að þér finnst það betra.

Kafli 4 af 6 - Félög og hreyfingar

Á Íslandi hafa orðið til allmörg félagasamtök eða hreyfingar samkynhneigðra og annars hinsegin fólks á síðustu áratugum. Þeirra elst og áhrifamest eru Samtökin ´78, stofnuð árið 1978, en fleiri hreyfingar hafa haft áhrif á breytt viðhorf og sýnileika samkynhneigðra, t.d. Q – Félag hinsegin stúdenta, FAS – Félag aðstandenda samkynhneigðra, Hinsegin dagar í Reykjavík – Gay Pride og Íþróttafélagið Styrmir svo fáein dæmi séu nefnd. Hvaða augum lítur þú þessar hreyfingar og hvaða þýðingu telurðu að þær hafi haft fyrir breytt viðhorf gegnum tíðina? Þekkir þú til starfsemi þeirra og stefnumála? Áttu minningar um samskipti þín eða einhverra þér nákominna við þessi félög?
Hefur þú sótt hátíð Hinsegin daga í Reykjavík og hvaða augum lítur þú slíkt framtak?
Hér getur þú svarað öllum spurningunum í þessum kafla í samfelldu máli og algerlega frjálst, ef að þér finnst það betra.

Kafli 5 af 6 - Fjölmiðlar

Hvenær manstu fyrst eftir því að vikið hafi verið að kynhneigð í fjölmiðlum og þá með hvaða hætti? Kanntu að lýsa viðbrögðum við því? Manstu fjölmiðlaefni, viðtöl, greinar eða þætti sem þú telur að hafi skipt sköpum í þessu sambandi?
Hvernig myndir þú bera saman fjölmiðlaumfjöllun fyrri tíma og það sem nú er boðið upp á þegar vikið er að samkynhneigð? Kanntu að nefna dæmi? Hvað er líkt, hvað er ólíkt?
Hver finnst þér vera þáttur fjölmiðla í skoðanamótun þegar samkynhneigðir eiga í hlut?
Manstu eftir því hvenær þú sást í fyrsta sinn kvikmynd á hvíta tjaldinu eða í sjónvarpi þar sem vikið var að samkynhneigð? Kanntu að lýsa áhrifum þess á þig og þitt nánasta umhverfi?
Hvaða vægi telur þú að fjölmiðlar hafi haft þegar meta skal aukið umburðarlyndi í garð samkynhneigðra? Hafa fjölmiðlarnir styrkt félagslega stöðu þeirra og mannvirðingu eða veikt hana?
Hvaða áhrif hafa þekktir einstaklingar sem greint hafa frá samkynhneigð sinni í fjölmiðlum haft á viðhorf þín til hinsegin fólks? Minnist þú einhverra tiltekinna einstaklinga í þessu sambandi sem þú telur hafa haft mikil áhrif?
Hvaða augum lítur þú veraldarvefinn (netið) og áhrif hans á stöðu og réttindabaráttu samkynhneigðra?
Hér getur þú svarað öllum spurningunum í þessum kafla í samfelldu máli og algerlega frjálst, ef að þér finnst það betra.

Kafli 6 af 6 - Minningar um samkynhneigða einstaklinga

Hvaða kynni hefur þú (óháð eigin kynhneigð) haft af samkynhneigðu fólki, meðal vina, vinnufélaga eða í fjölskyldu þinni? Fyrsta samkynhneigða manneskjan sem þú kynntist (nema þú sért hinsegin), hvað er þér minnisstætt við hana? Hvaða áhrif höfðu slík kynni á skoðanir þínar og viðhorf til homma og lesbía?

Þetta aðfang er í Þjóðminjasafni Íslands. Safnið varðveitir um 7 milljónir mynda, um 130 þúsund muni og rúmlega 26 þúsund færslur um þjóðhætti. Í húsasafni eru um 60 hús.

 

Áætlað er að um 80-90 % þessara aðfanga sé komin í stafrænan búning, mismunandi eftir tegundum. Einnig er skráningin mismunandi ítarleg og myndir bara við hluta gagnanna.


Birting gagna í Sarpi er á ábyrgð viðkomandi safns.

Verðskrá myndapantana